Niektóre zwoje z Qumran są starsze niż sądzono. Część powstała za życia autorów Biblii

6 czerwca 2025, 08:37

Połączenie tradycyjnych technik i sztucznej inteligencji może przynieść nowe, niezwykle ważne informacje na temat przyszłości. Niektóre ze zwojów znad Morza Martwego mogą być nawet o wiek starsze, niż sądzono, a część z nich może być kopiami, które powstały jeszcze za życia oryginalnych autorów. Do takich wniosków doszedł międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez Mladena Popovicia z Uniwersytetu w Groningen. Naukowcy wykorzystali datowanie radiowęglowe, paleografię oraz model sztucznej inteligencji Enoch – to imię jednego z biblijnych proroków – do datowania zwojów.



Gdy ojciec ma kontakt z mikroplastikiem, jego córka ma problemy zdrowotne

30 grudnia 2025, 09:19

Mikroplastik jest wszędzie, w naszym otoczeniu, w naszych organizmach. Odkryto go też w ludzkim układzie rozrodczym. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside są pierwszymi, którzy wykazali, że wystawienie ojca na działanie mikroplastiku zwiększa ryzyko rozwoju chorób metabolicznych u jego potomstwa. Przeprowadzone na myszach badania ujawniły istnienie nieznanego mechanizmu, za pomocą którego zanieczyszczenia środowiskowe wpływają na zdrowie kolejnych pokoleń.


Pierwsze nagranie makrofagów „pożerających” żywe komórki nowotworowe

22 maja 2026, 12:09

Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka. Osiągnięcie to może mieć olbrzymie znaczenie w leczeniu jednego z najbardziej powszechnych i śmiercionośnych nowotworów Australii. Na nagraniu widać makrofagi patrolujące krawędzie guza i ciągle pożerające komórki nowotworowe, dzięki czemu spowalniają wzrost guza.


Związki między schizofrenią a cukrzycą

22 sierpnia 2006, 10:46

Prowadzone przez Amerykanów badania mają pomóc określić, czy istnieje związek między schizofrenią a zwiększonym ryzykiem cukrzycy typu 2.


Grubsi zarabiają mniej

24 stycznia 2007, 11:43

Dodatkowe kilogramy wpływają negatywnie nie tylko na zdrowie, ale i na zarobki. Wystarczy 10-proc. wzrost wskaźnika masy ciała (BMI), by realne zarobki mężczyzny spadły o 3,3%, a kobiety o 1,8% — zauważyli ekonomiści z Uniwersytetu w Padwie.  


© Giuseppe C

Najstarsza drewniana kotwica świata

18 maja 2007, 11:47

Nurkowie odnaleźli najstarszą na świecie drewnianą kotwicę. Utkwiła ona w mule na dnie Morza Egejskiego. Datuje się ją na siódmy wiek przed naszą erą.


Czad: nie zawsze zły

22 października 2007, 08:17

Brytyjscy naukowcy opracowali metodę podawania tlenku węgla, która m.in. zwiększa szanse na przyjęcie się przeszczepu.


Kardiochirurgia jak gra wideo

11 czerwca 2008, 12:50

Kardiochirurdzy już od pewnego czasu dokonują operacji na bijącym sercu. Są to zabiegi skomplikowane, lecz pozwalają uniknąć otwierania klatki piersiowej pacjenta, zatrzymywania serca i włączania zastępczego krwioobiegu. Niektóre takie operacje można przeprowadzić na dorosłych pacjentach. Jednak u dzieci lub u dorosłych u których konieczne jest wykonanie skomplikowanych czynności, trzeba posługiwać się tradycyjnymi metodami.


Stymulator zasilany z komórki

2 grudnia 2009, 09:51

Naukowcy opracowali chip usuwający ból pleców, który stymuluje rdzeń nerwowy dzięki zasilaniu z telefonu komórkowego. Jak tłumaczy Lin Chi-wan, bioinżynier z Narodowego Uniwersytetu Tajwańskiego, dotąd pacjentowi wszczepiano zarówno chip, jak i nieporęczne baterie.


Genetyczną predyspozycję do empatii rozpoznajemy w 20 s

15 listopada 2011, 16:55

By stwierdzić, czy obca osoba ma genetyczne inklinacje do bycia miłą, godną zaufania i współczującą, potrzebujemy zaledwie 20 sekund (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk